Azja Południowo--Wschodnia i Japonia 1511-1830

W 1603 r. cesarz Japonii nadał tytuł szoguna (dowódcy wojskowego) Tokugawie Icyasu, który przejął kontrolę nad jednoczącym się w latach 90. XVI w. państwem. Dynastia Tokugawów sprawowała władzę do 1868 r., dając Japonii jakże potrzebny okres stabilizacji politycznej. Powstał złożony system rządów, w którym szogunowie z Edo (obecnie Tokio) sprawowali kontrolę nad ok. 250 lennami panów feudalnych. Społeczeństwo zostało zorganizowane w hierarchię klas, powstał także obszerny kodeks prawny. Od 1612 r. zakazano wstępu misjonarzom chrześcijańskim, którzy działali tu aktywnie na wielu polach od połowy XVI w., i prześladowano ich zwolenników. Zakazano również Japończykom podróżować za granicę. Kontakty z cudzoziemcami ograniczono do Holendrów (którzy utrzymali punkt handlowy w Nagasaki), Chińczyków i Koreańczyków. Do 1853 r. odpierano wszelkie próby nawiązania kontaktów handlowych przez Rosjan, Brytyjczyków, Francuzów i Amerykanów . Mimo tej izolacji państwo Tokugawów rozwijało się. Kwitł handel, rozbudowywano miasta, zaludnienie wzrosło z 20 do 30 min, rozpowszechniono znajomość pisania i czytania, rozwijało się rzemiosło.

Kupcy europejscy w Azji

Początkowo jednakże kupcy europejscy bardziej byli zainteresowani przyprawami korzennnymi z Azji Południowo-Wschodniej. Rozpad imperiów Śriwidżaja i Majapahit spowodował powstanie wielu małych, słabych państewek, co ułatwiło znacznie Portugalczykom wkroczenie do Malakki w 1511 r. i zajęcie Moluków. Ich obecność początkowo niewiele zmieniła, przybyli bowiem do Azji, aby zdominować handel korzenny, budując łańcuch ufortyfikowanych stanowisk połączonych drogami wodnymi, a nie po to, aby zdobywać nowe terytoria. Przybycie Holendrów, a następnie Anglików w 1595 r. z początku nie zmieniło tej sytuacji, ponieważ najpierw i im zależało na zmonopolizowaniu handlu przyprawami. Nawet po zbudowaniu fortu w Batawii (1619) Holendrom bardziej zależało na przejęciu istniejących baz portugalskich i angielskich niż na zdobywaniu terenów zamieszkanych przez ludność miejscową. Jedyną rzeczy wista kolonią w regionie pozostawały Filipiny, gdzie Hiszpanie pod koniec XVIII w. zaczęli rozwijać uprawę tytoniu, cukru, konopi i innych produktów handlowych.